- Marx kaže da proizvodnja, shvaćena ''kao totalitet'' određuje svoje momente raspodelu,razmenu i potrošnju, istovremeno ona determiniše sebe u svom '' jednostranom obliku'', odnosno ona ''samoj sebi'' predstavlja momenat pored pomenutih, koji uslovljava.
- Marx smatra da proizvodnja, shvaćena kao organska celina, ne podleze povratnom uticaju ostalih momenata, raspodele, razmene, potrošnje, i partikularno shvaćene proizvodnje. Ona njima biva determinisana, upliće se među njih samo u svom ''jednostranom obliku.
- Apro po poslednje rečenice, 1)potrošnja proizvoda (subjektivacija proizvoda) stvara potrebu, a potreba je unutrašnji motiv proizvodnje, svrha koja pokrece motor proizvodnje.2) Razmena kao razmena potrošne robe, repromaterijala, radne snage, dakle kupovina svega onoga neophodnog za proces prozvodnje, u tom smislu proizvodnja je zavisna od odvijanja razmene. 3) Raspodela kao raspodela sredstava za proizvodnju definiše proizvodnju: npr. osnivanje neke proizvodnje pretpostavlja raspodelu sredstava za proizvodnju izmedju klase koja ce da ih poseduje i klase koja će na njima da radi (rat, kolonizacija). Na ove načine, proizvodnja '' u jednostranom obliku'' potpada pod delovanje ostalih momenata totaliteta.
- Nije jasno koja je razlika između ''proizvodnje kao totaliteta'' i ''proizvodnje kao momenta tog totaliteta'', kao ''jednostranog oblika''. U svakom slučaju, pod prvom se ne podrazumeva, apstraktna, aistorijska, univerzalna proizvodnja nego baš posebno, istorijski fiksirana forma proizvodnje, kao na primer feudalizam ili kapitalizam. Što dalje povlači, da u osnovi uvek sadrži specifične ''odnose proizvodnje''. Dakle taj totalitet je konkretan, istorijski totalitet. U vezi sa tim bi se moglo postaviti pitanje, da li je, u ovoj celoj Marxovoj postavci, relevantno to da se neki opšti, ali u svom rađanju i rasprostiranju istorijski određen, sistem proizvodnje uvek manifestuje u posebnom setingu kulturnih, prirodnih, klimatskih, resursnih , društvenih, političkih uslova. Da li ovaj mehanizam ''dominantnog uticaja bez povratnog uticaja'' funkcionishe i u, na primer, kapitalizmu u SAD, Švedskoj, Japanu itd?
- Marx kaže, da ''posebna'' proizvodnja stvara ''posebnu'' raspodelu, razmenu i potrošnju. Dakle, proizvodnja shvaćena kao totalitet je uvek poseban, karakterističan totalitet proizvodnje. A pošto je materijalna proizvodnja posredovana socijalnim elementom, društvenim odnosima koji njenoj strukturi daju njenu ''posebnost'', dominantan uticaj koja polazi od ''baze'' prema ostalim momentima proizvodnje zavisi od ne-materijalne, društvene veze. U stvari, socijalni odnos (koji je kod klasnih društava paralelno klasni odnos) je ono što determiniše totalitet proizvodnje. Van sfere uticaja svojih momenata, raspodele, razmene, potrošnje, kao kraljica-majka, proizvodnja je ipak pod uticajem odnosa koji joj poklanja (održava) osobenu strukturu. Kao što proizvodnja daje poseban pečat svojim momentima tako društveni odnos daje proizvodnji poseban pečat ( Ovaj ceo pasus je teza)
- (Teza) socijalni odnosi omogućuju proizvodnju, proizvodnja kreira raspodelu, razmenu i potrošnju po svojoj meri. Šta određuje socijalne odnose?
